Vernik Nedir, Vernik Çeşitleri Nelerdir?

Cila ya da boya gibi üst düzey gereçlerini, inceltme veya eritme yaparak en uygun şekle getirmek amacıyla kullanılan sıvı maddelere Vernik denilmektedir. Verniklerdeki inceltici ve eritici sıvılar tiner olarak tanımlansa da, tinerin içeriğinde de birçok kimyasal madde mevcuttur. İnceltici, vernikte tabaka oluşturan maddenin yapısına ve vernikten beklenen özelliklere göre ayarlanır. Buna rağmen, günümüzde birçok inceltici türü piyasada hazır olarak bulunmaktadır. Yapay ve doğal reçinelerin bir bölümü nitroselüloz ester grubu sıvılarda, bazıları alkol grubu sıvılarda ve bir bölümü de benzolde erirler. Bu nedenle, çeşitli verniklerin kendilerine has sıvılardan yapılan inceltici ve eritici sıvılarda eritilmesi gerekir. Aksi halde bazı olumsuz sonuçların ortaya çıkması muhtemeldir.

Vernikle yaptığınız işlerde iyi bir sonuç elde edebilmeniz için bazı şartları yerine getirmeniz gerekir. Verniğin akışkan bir durumda olması, her tarafta rengi ve yoğunluğunun aynı olması, çabuk kuruması, sürdüğünüz yerde düzenli bir satıh oluşturması ve atmosfer şartlarına dayanıklı olması gerekmektedir. Verniklerin, türlerine göre içinde ihtiva ettikleri çözücü ve reçinesi farklı olur. Vernik ruhu denilen ve sürüldüğü yüzeyde ince bir tabaka oluşturan vernikler; çamsakızı, vinil reçineleri, lak, üre formaldehit, akrilik asit reçineleri ve klorlu kauçuk gibi maddelerin tolüen, alkol ve naftada eritilmesiyle elde edilir. Bu türdeki vernikler trafik yol işaretlerini, kağıtları ya da gemilerde böcek kovucu boyaları kapatmak amacıyla kullanılır.

Vernik Çeşitleri ve Kullanım Şekilleri

1- Gomlak Cilası:

Gomlak, anavatanı Hindistan olan bir reçinedir. Hayvansal ve bitkisel kaplamalar halinde bir yapıları olur. Bu maddenin kalitesi rengine göre belirlenmektedir. Beyaz renkli olanlar sunta ve levhalarda kullanılır ve oldukça pahalıdır. Limoni ve kırmızı olanlarda renk koyulaştıkça kalitesi de düşer. Piyasadaki gomlak çeşitlerinin içinde cilalama işini koyulaştırması için %3 ile 6 oranında mum bulunur. Cilalama yaparken son aşamada arı Gomlak kullanmak, cilanın neme karşı dayanıklı olmasını sağlar. Gomlak cilasındaki eritici sıvı ispirtodur.

2- Yağlı Vernikler:

Mobilya sektöründe kullanılmayan, fakat pencere ve bahçe mobilyaları ile yapı marangozluğunda sıklıkla tercih edilen bir vernik çeşididir. Mat beton dökümü öncesinde ve sonrasında uyulması gereken bazı teknik kurallar vardır. Parlak çeşitleri olan yağlı vernikler, bünyelerinde reçine, koruyucu yağ, sigatif ve inceltici sıvılar bulunur. Yağlı verniklerin üretiminde; bezir yağı, balık ve soya yağı kullanılır. Kurutucu ve eritici olarak da terebentin yağı, sigatif ve neft yağı kullanılmaktadır.

Vernik

3- İspirtolu Vernik:

Yapay ve doğal reçinelerin ispirto vb. gibi sıvılarda eritilmesiyle elde edilir. Görevi; fiziksel kuruma yapmaktır. Dış etmenlere karşı sınırlı dayanıklıktadır ve üretiminde genellikle Gomlak çeşitleri kullanılır. Fırçalarla sürülmesi zor olan ispirtolu vernik, fiziksel olarak kuruduğu için son vurulan katman bir öncekini bozabilir.

4- Selülozik Vernik:

Reçine, nitroselüloz ve yumuşatıcı gibi tabaka yapma özelliği olan gereçlerle, eritici ve inceltici sıvılardan oluşan bir vernik türüdür. Fiziksel kuruma yapan selülozik verniğin katman yapma oranı %25 ile 35 arasındadır. Bazı sıvılar eritici olarak kullanılırken, bu vernikler genellikle selülozik tiner şeklinde satılır ve kullanılır. Vernik sürme tekniklerinin hepsiyle birlikte kullanılabilir. Normal şartlarda 20 dakikalık bir süre içinde kurur, fakat yapısında bulunan reçine oranı, nem oranı ve hava sıcaklığı kuruma süresini uzatabilir.

5- Sentetik Vernik:

Polivinilasetat, vinilklorür ve polivinilklorürasetat gibi sentetik maddelerin uygun sıvılarla eritilmesi ile hazırlanan vernik çeşididir. Kuruması, inceltici ve eritici sıvıların buharlaşmasına bağlıdır. Sentetik verniklerin eritici sıvısı, sentetik tinerdir. Neme karşı dayanıklıdır ve parlak bir katman oluşturur. Bundan dolayı, mutfak mobilyalarında ve nemli yerlerde kullanılan mobilyalarda tercih edilmektedir.

6- Asit Sertleştiricili Vernik:

Kimyasal olarak üretilen melamin, üre ve fenol reçinelerinin buharlaşan sıvılarla oluşturdukları vernik türüdür. Bu verniklerin katman yapma oranı %50 kadardır. Kimyasal kuruma yapan asit sertleştiricili vernikler, diğer vernikleme tekniklerinin hepsiyle uygulanabilir.

7- Poliester Vernik:

Bu vernikler 2 elemanlı olmaktadır. İlk eleman; doymamış reçinenin stirol denilen sıvıdaki eriyiği, ikinci eleman ise sertleştirici olan organik peroksittir. Kimyasal ve mekanik etkilere dayanıklı, kaliteli bir vernik çeşididir. Normal olarak on bölüm verniğin, bir bölüm sertleştiriciyle karıştırılarak hazırlanır. Hazırlanan poliester vernik 10 ile 30 dakika içerisinde kullanılmalıdır. Özellikle, nem oranı %12’nin üstünde olmayan ağaçlarda iyi sonuç verirler. Katman yapma oranları ise %90’ın üzerindedir. Açık zamanının ve kullanımın kısa olması sonucu, havalı tabancayla uygulanması zorunludur. Sıklıkla uygulandığı diğer bir teknik de dökme yöntemidir. Özellikle sehpa vb. yerlere uygulanan bu yöntemde, katmanı parlatma işlemi pasta-poliş denilen bir gereçle yapılmaktadır.

Vernik Nedir

8- Poliüretan Vernik:

Bu vernik türleri, kimyasal tepkimeli ve 2 elemanlı olurlar. İlk elemanı desmofen denilen reçine (bir çeşit alkid-poliester) ve ikinci elemanı ise desmo (isokyanat) adında bir sıvıdır. Poliüretan vernikler dış etkenlere dayanıklı bir katman oluştururlar. Genel haliyle, yüzeylere ilk olarak dolgu vernik sürülür ve kurumasının ardından zımparalanarak son kat işlemi yapılır. Kimyasal tepkimeli vernik oldukları için, kullanılacağı zamanlarda ihtiyaç duyulduğu kadar hazırlanmalı ve bu karışım tüketilmelidir. Renk açma uygulaması yapılmış (perhidrol) işlerde poliüretan vernik kullanmak doğru değildir. Bunun nedeni, perhidrolün poliüretan vernikte renklenme yapmasıdır. Perhidrol uygulanmış işlerde, bu maddenin etki göstermediği farklı türdeki poliüretan verniklerin kullanılması gerekmektedir.

Yazıyı beğendiyseniz lütfen paylaşın!

Sitemize destek için yorum yapmayı unutmayın. BilgiBaba