Futbol Nedir, Nasıl Oynanır, Kuralları Nelerdir?

Futbol İngilizce bir kelime olup ‘’foot’’ ayak ve ‘’ball’’ top kelimelerinin köklerinden birleştirilmesidir. Türkçe kelime karşılığı da bu anlamda olup ayak topu olarak adlandırılmaktadır. Bu oyun 11 erli iki takımın çizgiler dâhilinde belirlenmiş olan alan içerisinde 45 dakikalık iki periyotta oynanmaktadır. Karşılıklı iki kale bulunan alanda rakip kaleye topu sokarak üstünlük sağlanan bu oyun toplamda 90 dakika içerisinde neticelenmektedir. Dünya genelinde en çok oyuncu ve izleyici kitlesine sahip olan bu oyunun mali açıdan da dünya ekonomisine çok büyük katkısı bulunmaktadır.

Futbol Nasıl Oynanır?

Futbol her oyunda olduğu gibi belli kural ve kaideler eşliğinde oynanılan bir spor dalıdır. Bu kuralları inceleyecek olursak; genel anlamda 7000 m² alan üzerinde dikdörtgen yapıda etrafı çizgilerle belirlenmiştir. Futbolda el ve kolunuz haricinde vücudunuzun bütün uzuvlarını kullanabilirsiniz. Top oyun esnasında sahanın uzun tarafından alan dışarısına çıktığında taç adı verilen el ile baş üstünden topun sahaya sokulduğu oyun kuralıdır. Taç atışını topu dışarı atan takım a rakip olan takım kullanarak oyun başlatılır.

Topun rakip kale kısmındaki yan çizgilerden dışarı atılmasına out adı verilen kural uygulanır bu kuralda ise top outa çıktıktan sonra kalecinin kale vuruşu ile top oyuna sokulur. Korner ise oyuncunun topu kendi kale yan çizgilerinden dışarı atması sonucunda uygulanan kuraldır. Bu kuralda ise sahanın uzun kenarı ile kısa kenarının kesiştiği noktadan rakip oyuncu tarafından topu saha içine sokması ile gerçekleşir. Bu vuruşa köşe vuruşu ya da korner kullanma adı da verilmektedir. Kale etrafında çizilmiş olan ve kaleyi de içine katan alana ceza alanı denir. Bu alan içerisinde kaleciler bulundukları kale önünde topa elle müdahale edebilme şansına sahiptirler.

Futbol oyununun asıl gayesi topu kendi kalenizden alıp rakip takımın kalesine sokmaktır, bu olay gol atmak adı ile tabir edilir.  90 dakikalık süre içerisinde rakip takıma en fazla gol atan takım galip, gol yiyen takıp ise mağlup olmuş sayılır. Galibiyet sahibi olan takım 3 puanla ödüllendirilirken mağlup olan takıma puan verilmez. Bununla birlikte her iki takım golsüz ya da eşit sayıda golle müsabakayı bitirdikleri takdirde her iki takımada 1 er puan verilmektedir. Dünya genelinde takımlar belli organizasyonlar içerisinde müsabaka etmektedirler.

Bu müsabakalar içerisinde toplanan puanlar sonucunda en çok puan toplayan iki takım final ya da kupa maçı yaparlar. Bu maçlarda sonuç beraberlik olduğu takdirde önce 15 dakikalık 2 uzatma müsabakası yapılır eğer hala eşitlik bozulmadıysa ceza alanının orta noktasından kaleciye şut çekilerek gol atma uygulaması yapılmaktadır. Bu gol atma uygulamasına penaltı atışı adı verilir. Penaltılar sonucunda en çok gol atan takım galip sayılmaktadır. Genel olarak tarifini yaptığımız futbol IFAB (uluslar arası futbol birliği) ve FIFA (uluslar arası futbol federasyonları birliği) ne üye olan delegeler tarafından futbol kuralları belirlenmektedir. Müsabakalar esnasında oluşan her hareket ve olguyu gözlem altında değerlendiren bu kurumlar futbolun dünya çapında kurallarını belirleyerek uygulanırlığını da takip etmektedir.

Oyun kuralları oyun esnasında 1 i ortada olmak üzere 2 de yanlarda olmak üzere toplam üç hakemin kararlarıyla yönetilmektedir. Futbol oyunu içerisindeki tüm kural hataları orta hakem tarafından düdük ikazı ile oyun durdurularak yönlendirilir ve bütün hakemlerin kıyafetleri tek tip olup takım giysilerinden ayırt edilecek renkte olmalıdır. Bunların yanı sıra oyun içi ve dışında oluşan olayları yani rekabetin bütününü gözlemleyen 4. Bir hakem daha bulunmaktadır. Oyun içerisinde oynan top standart ölçülere sahip olup çapı 68 il 70 cm çapında ve ağırlığı ise 410 ile 450 gr aralığında olması gerekmektedir.

Uluslararası standarda sahip saha ölçüleri ise genişliği 45 ile 90 metre aralığında uzunluğu ise 90 ile 120 metre aralığında sınırlandırılmıştır. Uluslar arası standartlara sahip birçok saha 64 ile 75 metre eninde ve 100 ile 110 metre boyunda tasarlanmaktadır. Futbol müsabakasının hakem tarafından başlatılabilmesi ve maçın devamının sağlanabilmesi için 11 kişilik iki takımın da sahada en az 7 oyuncusunun hazır bulunması gerekmektedir. Bununla birlikte takımların yedek kulübelerinde de en az 7 tane yedek oyuncunun bulunması oyun kurallarındandır.

Futbol Stadyumu

Müsabaka yapan her iki takımında 90 dakika süresince 3 er oyuncu değiştirme hakkı bulunmaktadır. Bu haklarını 90 dakika içerisinde istedikleri süre de değiştirme hakkına sahiptirler. Müsabaka esnasında her iki takımın futbol oyuncularının belirlenen kriterlere uygun ölçü ve standartlarda ve ayırt edilebilecek şekilde spor kıyafetleri giymeleri zorunludur. Genel olarak kaleciler hariç olmak üzere tüm futbolcular standart kıyafet giyerler. Bu giysiler hava şartlarına göre seçilmiş uzun kollu ya da kısa kollu üst forma, formayla uyumlu şort ayak kemiklerinin zarar görmemesi için tekmelik, dizlere gelecek uzunlukta çorap ve krampon adı verilen futbol ayakkabısından oluşmaktadır. Kalecilerde ise bunlara ek olarak kaleci eldiveni kullanılmaktadır.

Futbol da Oyunun Durmasına Neden Olan Kural Hataları

  • Ofsayt Kuralı futbol oyununun futbolcu tarafından uygulanması zor olan kurallarından biridir. Bu kurala göre müsabaka esnasında oyuncu rakip kaleye rakip takımının ikinci oyuncusundan daha yakın mesafede ise bu duruma ofsayt pozisyonu denilmektedir. Ofsayt çoğunlukla yan hakemler tarafından tespit edilerek bayrak yardımı ile orta hakeme bildirilir orta hakemin düdük çalması ile oyun durdurulur ve top rakip takıma bırakılır.
  • Serbest Vuruş İki farklı şekilde uygulanabilir. En direkt ve direkt şeklindedir En direkt serbest vuruş kararı alındığında topun iki farklı oyuncunun teması sonucunda oyun başlatılabilir.
  • Penaltı Kendi ceza alanı içerisinde topla gelen rakip oyuncuyu düşürmek, elle topa müdahale etmek gibi hatalar penaltı kuralı ile sonuçlanır. Penaltı rakip takım oyuncusunun kaleci ile karşı karşıya kaldığı ve kaleye 11 metre uzaklıktan gol atabilme avantajını kullanması anlamına gelmektedir.
  • Taç Atışı Oyun esnasında topun sahanın uzun kenarındaki çizgiden dışarı çıkması sonucunda verilen karardır. Bu karar da topa son temas eden takıma göre rakip takımın atışı kullanma hakkının sağlanmasıdır. Bu atışta top el ile baş üstünden fırlatmak suretiyle oyuna sokulmaktadır.
  • Kale Vuruşu Topun Kale yanından kaleci tarafından oyuna dâhil edildiği vuruştur.
  • Köşe Vuruşu yapılan atak sonucunda rakip oyuncu kendi kalesinin yan çizgisinden topa temas ederek topun çıkmasına neden olursa Buna korner denir ve atağın devam edilebilmesi için kaleye paralel köşe çizgisinden takıma yeni atak şansı tanır.
  • Faul oyuncuların saha içerisinde daha önceden belirlenmiş olan 10 esas kurala uygun hareket etmeleri gerekmektedir. Bu kurallara uyulmayan durumlarda bu karar verilmektedir. Peki, bu 10 esas nedir? Rakip futbolcuya tekme atmak, vurmak, tutmak, itmek ve çekmek, tükürmek, topa elle temas etmek, rakibe çelme takmak, üzerine abanarak sıçramak, yerden ayakları ile kayarak düşürmek İşte bu kuralları birden fazla tekrar eden oyuncular olayın şiddet derecesine göre sarı ya da kırmızı kartla cezalandırılır. Hakem oyuncuya kırmızı kart gösterdiğinde o oyuncu oyun dışı kalır ve bir sonraki müsabakada oynama hakkına da sahip olmaz. Bununla birlikte bir oyun içerisinde iki kere kırmızı kart gören bir oyuncu yine kırmızı kartla cezalandırılır.

İlginizi çekebilir:

En Çok Gol Atan Futbolcular Listesi ve Resimli

İşte Dünyada En Çok Gol Atan Kaleciler!

Yazıyı beğendiyseniz lütfen paylaşın!

Sitemize destek için yorum yapmayı unutmayın. BilgiBaba